Roodzwenk vraagt om terughoudendheid en vakmanschap
Roodzwenk heeft duidelijke voordelen. Het is droogtetolerant, ziekteresistent en vraagt minder onderhoud dan veel andere grassoorten. Toch is het geen standaardoplossing voor elke golfbaan. Dat blijkt uit de praktijk van hoofdgreenkeeper Kees IJsselstein op golfbaan Bentwoud. Hij werkt al bijna dertig jaar met roodzwenk en weet: 'Soms is het beter om gewoon niets te doen, ook al voelt dat heel onnatuurlijk voor een greenkeeper.'
Bentwoud werkt met roodzwenk van graszaadveredelaar DLF. Dit bedrijf staat met verschillende rassen roodzwenk bovenaan in de Grasgids. Dit neemt niet weg dat op het proefstation in Moerstraten en op golfbanen in Denemarken continu gezocht wordt naar verdere verbetering. 'Wij willen het bijvoorbeeld nog beter bestand maken tegen ziektedruk van dollarspot en fusarium', zegt Erik Dolstra, expert recreatiegrassen Benelux bij DLF. Waar hij uitleg over kan geven zijn de voordelen van deze grassoort en wat je als greenkeeper moet doen om er succes mee te boeken: 'Mijn advies is om er tijdens het onderhoud zoveel mogelijk vanaf te blijven.'
IJsselstein leerde de soort kennen toen hij bijna dertig jaar geleden begon op Golfbaan Ockenburg. De duinbaan vormde een ideale schrale voedingsbodem voor zwenk. 'Daar kon ik toen al goed mee omgaan. Het geeft gewoon een hele mooie grasmat', zegt de hoofdgreenkeeper van AHA de Man. Zijn overstap naar Kralingen voelde als een sprong naar een andere wereld. De veenbodem op deze laag gelegen polderbaan was nat, zacht en totaal niet geschikt voor zwenk. Na een periode op Krimpenerhout, opnieuw met roodzwenkgreens, kwam hij bij Bentwoud terecht, waar de keuze voor roodzwenk voor zijn komst al gemaakt was. Hij begeleidde er de greens vanaf het inzaaien tot het eerste bespelingsmoment, waardoor hij de soort als geen ander leerde kennen.
De kern van zijn aanpak is simpel: terughoudend zijn. 'Heel voorzichtig met kunstmest. Heel zuinig. Geen fosfaat.' Maar vooral water is bepalend. 'Het allerbelangrijkste is heel voorzichtig te zijn met water geven.' In plaats van frequent kleine giften kiest hij voor het tegenovergestelde. 'Als ik water geef, dan geef ik veel. Echt wel 9 millimeter. En daarna probeer ik zo lang mogelijk te wachten.' Nacht na nacht een beetje beregenen doet hij niet. Volgens IJsselstein maakt dat het onderhoud juist eenvoudiger. Maar eenvoudig betekent niet makkelijk. De grootste uitdaging zit in het gedrag van de greenkeeper zelf. 'Je denkt altijd dat je iets moet doen. Maar soms is het beter om niks te doen en dat is het moeilijkste wat er is.'
Precisie
Volgens Dolstra zit daar precies het verschil met andere grassoorten. 'Bij roodzwenk draait het meer om precisie.' Minder input betekent niet minder aandacht, maar gerichter werken. Alles draait om doseren: water, stikstof en bewerkingen. Daar gaat het in de praktijk vaak mis. IJsselstein noemt voorbeelden die hij nog regelmatig hoort. Verticuteren in het vroege voorjaar bijvoorbeeld. 'Dat is uit den boze.' Zelf doet hij het al jaren niet meer. Ook agressieve bewerkingen zoals groomen passen volgens hem niet bij roodzwenk. 'Als je je zwenk wilt behouden, moet je dat niet doen.' Te veel ingrijpen werkt averechts. 'Dan ga je het verkeerde gras bevoordelen. Met name straatgras profiteert daarvan.'
Roodzwenk is geen grassoort die overal past. Het uiterlijk alleen al is een factor. 'Het zijn niet de groene greens die je bij struis wel kan maken', zegt Dolstra. Roodzwenk oogt natuurlijker en verkleurt mee met de seizoenen. 'Je moet ervan houden.' Voor een parkbaan waar alles egaal groen moet zijn, ligt puur roodzwenk minder voor de hand. Voor een natuurlijker baanbeeld juist wel. Ook de bodem is bepalend. Goede drainage is volgens IJsselstein essentieel. 'Op natte plekken krijg je het niet voor elkaar.' Op zware, natte gronden heeft inzaaien weinig zin.
"Het allerbelangrijkste is heel voorzichtig te zijn met water geven"
“Wij maaien de greens vier keer per week”