Stikstofuitspoeling verminderen in kruidenrijk grasland? Het kan met AgritaiN
Kruidenrijk grasland staat al langer op de agenda bij melkveehouders. De redenen lopen uiteen: minder stikstofbemesting nodig, betere zomerproductie door droogtetolerante soorten, hogere biodiversiteit en een betere smakelijkheid voor het vee. Maar er is een aspect dat tot voor kort onderbelicht bleef: stikstofuitspoeling uit urineplekken.
Beweidend melkvee is een van de grootste bronnen van stikstofuitspoeling naar het oppervlaktewater. Tot 90% van die uitspoeling is afkomstig uit urineplekken, plekken waar de stikstofconcentratie kan oplopen tot 700 kg per hectare. Dat is meer dan welk gewas ook kan opnemen.
De mengsels MultiMax, DLF Kruidenrijk en DLF Kruiden Basis bevatten AgritaiN: een speciaal veredeld ras smalle weegbree dat dit probleem direct aanpakt. In beweidingssystemen is aangetoond dat stikstofuitspoeling hiermee met 89% verminderd kan worden.
Wat is AgritaiN?
AgritaiN is een ras smalle weegbree dat door DLF speciaal is veredeld om stikstofuitspoeling vanuit grasland te verminderen. Het ziet eruit als gewone smalle weegbree, vraagt vergelijkbaar beheer als Engels raaigras, maar werkt fundamenteel anders, met name in systemen waarbij koeien beweiden. De technologie werkt via vier mechanismen:
- Verdunnen: AgritaiN stimuleert de urineproductie bij koeien. Ze urineren vaker en de stikstof wordt over een groter oppervlak verspreid. Bovendien bevat de plant meer water dan raaigras, wat de stikstofconcentratie in de urine verder verlaagt.
- Verminderen: Bij gelijke eiwitopname scheiden koeien op een rantsoen met AgritaiN minder stikstof via urine uit dan bij raaigrasrantsoenen. Het eiwit wordt efficiënter benut.
- Vertragen: De omzetting van ammonium naar nitraat verloopt trager, waardoor planten de stikstof over een langere periode kunnen opnemen in plaats van dat het uitspoelt.
- Beperken: De wortels van AgritaiN bevatten een natuurlijke nitrificatieremmer die de beweging van stikstof in de bodem vertraagt. In combinatie met raaigras zorgt dit voor een langere opnameperiode en minder uitspoeling.
Wat levert het de boer op?
AgritaiN is niet alleen interessant vanuit duurzaamheidsoogpunt. Het levert ook direct voordeel op bedrijfsniveau.
- Betere eiwitbenutting: het eiwit uit het rantsoen wordt efficiënter omgezet, wat bijdraagt aan gezonder en productiever vee.
- Stabiele zomerproductie: smalle weegbree is droogtetolerant en houdt de opbrengst op peil wanneer de grasgroei bij hogere temperaturen terugzakt.
- Mineraalrijk ruwvoer: AgritaiN bevat zink, koper, selenium, magnesium, calcium en kalium, belangrijke mineralen die bijdragen aan de gezondheid van het vee.
- Vergelijkbare drogestofopbrengst: de productiviteit is vergelijkbaar met Engels raaigras, dus je levert niet in op opbrengst.
- Bijdrage aan emissiereductie: recente studies laten zien dat de nitrificatieremmende werking van AgritaiN ook kan bijdragen aan minder lachgasemissies vanuit grasland.
Welk mengsel past bij jouw situatie?
DLF biedt drie mengsels met AgritaiN, elk voor een ander doel:
MultiMax — Voor een productief kruidenrijk grasland
MultiMax is ontwikkeld voor melkveehouders die kiezen voor kruidenrijk grasland zonder in te willen leveren op ruwvoeropbrengst. De combinatie van Engels raaigras en timothee zorgt voor een sterke voorjaarsproductie. Klaver, cichorei en smalle weegbree (AgritaiN) vullen dat aan in de zomer, wanneer de grasgroei bij hoge temperaturen terugzakt.
Samenstelling:
- 40% Engels raaigras diploïd middentijds
- 20% Engels raaigras tetraploïd middentijds
- 10% timothee
- 8% rode klaver
- 5% witte klaver
- 7% cichorei
- 10% smalle weegbree (AgritaiN).
De rode en witte klaver verzorgen een deel van de stikstofgift aan het omliggende gras via natuurlijke stikstofbinding, wat de behoefte aan stikstofbemesting verlaagt. De samenstelling van MultiMax is niet toevallig: in de praktijk resulteert dit mengsel in een bezetting van ongeveer 40% AgritaiN in de weide. Uit onderzoek blijkt dat rond dit percentage de beste resultaten worden behaald voor het verminderen van stikstofuitspoeling.
DLF Kruidenrijk — Voor meer biodiversiteit
DLF Kruidenrijk is bedoeld voor percelen waar biodiversiteit centraal staat. Het mengsel voldoet aan de eisen van Planet Proof en Royal A-ware en bevat een breed scala aan vlinderbloemigen en kruiden: rolklaver, rode klaver, witte klaver, smalle weegbree (AgritaiN), cichorei, duizendblad, esparcette, wilde peen en karwij. Het mengsel is niet bedoeld als stand-alone mengsel, maar wordt gecombineerd met een weidemengsel voor een stabiele opbrengst. De diversiteit aan soorten verhoogt zowel de boven- als ondergrondse biodiversiteit en levert mineraalrijk, smakelijk ruwvoer.
DLF Kruiden Basis — Onmisbaar in kruidenrijk grasland
DLF Kruiden Basis is een compact mengsel van vier standvastige soorten:
- 30% rolklaver
- 30% cichorei
- 35% smalle weegbree (AgritaiN)
- 5% duizendblad
Het mengsel is geschikt voor biologische landbouw en wordt gecombineerd met een gras- en klavermengsel naar eigen keuze.
Veelgestelde vragen over AgritaiN
Hoeveel vermindert AgritaiN de stikstofuitspoeling?
In beweidingssystemen waarbij koeien gevoerd worden met AgritaiN en de urine terechtkomt op grasland met klaver en AgritaiN, is de stikstofuitspoeling tot 89% lager dan in standaard grasland. Dit is aangetoond in meerdere studies.
Is kruidenrijk grasland met AgritaiN even productief als gewoon grasland?
Ja. De drogestofopbrengst van mengsels met AgritaiN is vergelijkbaar met Engels raaigras. Met MultiMax kun je over het hele seizoen een vergelijkbare opbrengst halen, met een extra stabiele productie in de zomer door de droogtetolerantie van smalle weegbree en cichorei.
Kan ik deze mengsels gebruiken in de biologische landbouw?
DLF Kruiden Basis is goedgekeurd voor gebruik in biologisch grasland. De soorten in dit mengsel — rolklaver, cichorei, smalle weegbree en duizendblad — zijn allemaal toegestaan in de biologische teelt.
Wat onderscheidt DLF-mengsels van andere kruidenrijke mengsels?
De mengsels van DLF zijn de enige kruidenrijke mengsels die het AgritaiN-ras smalle weegbree bevatten. AgritaiN is door DLF speciaal veredeld voor het verminderen van stikstofuitspoeling via een viervoudig werkingsmechanisme. Andere mengsels met gewone smalle weegbree hebben dit effect niet, of in veel mindere mate.
Hoe kan ik deze mengsels toepassen op mijn percelen?
DLF Kruidenrijk en DLF Kruiden Basis zijn kruidenmengsels die je combineert met een graszaadmengsel. Beide mengsels kunnen worden doorgezaaid in bestaand grasland. De beste vestiging zie je echter bij het opnieuw inzaaien, in combinatie met een graszaadmengsel met een sterke voorjaarsgroei. MultiMax is een compleet gras-kruidenmengsel dat je direct kunt inzaaien.