“Droogte moet je aanpakken voor de effecten zichtbaar zijn”
De afgelopen aprilmaand was een van de droogste in jaren, eind mei gingen we af op de eerste hittegolf van 2026 en in Vlaanderen geldt vanwege de actuele droogtetoestand sinds 1 juni code geel. Hoewel de effecten op de meeste sportvelden nog niet meteen zichtbaar zijn, benadrukt Erik Dolstra dat de voorjaarsdroogte wel degelijk een impact heeft. De recreatiegrassenspecialist van DLF legt uit wat er onder de grond gebeurt en hoe fieldmanagers zich daartegen kunnen wapenen.
Wie een sportveld beheert, heeft intussen wel wat ervaring met hitte en langdurige droogte. “In de praktijk wordt vooral gekeken naar de zomerdroogte,” vertelt Dolstra, “maar eigenlijk ontstaan de problemen vaak vroeger. Het is in het voorjaar dat de grasplant haar wortelstelsel ontwikkelt en reserves opbouwt om later met hitte, droogte en slijtage om te gaan. Ontstaan er in deze periode al vochttekorten, dan raakt die ontwikkeling verstoord en zal de plant niet meer in staat zijn om volgende stressperiodes op te vangen.”
Een goede basis
De kleur van het gras is alvast geen referentie. “De schade ontstaat in de eerste plaats ondergronds. Hoge bodemtemperaturen en uitdrogende toplagen belemmeren de wortelgroei en opname van water en voedingsstoffen. Hoe dieper de beworteling, hoe beter de grasmat daartegen bestand is. Een sterk ontwikkeld wortelgestel geeft de plant immers langer toegang tot beschikbaar vocht en zorgt ervoor dat ze ook onder moeilijke omstandigheden fysiologisch actief blijft.”
Het is een van de redenen waarom 4turf®-rassen in sportveldbeheer zo belangrijk zijn. “Deze rassen hebben diepere wortels, een grotere wortelmassa, en worden gekenmerkt door een snel herstelvermogen.” Dolstra ziet vooral in combinatie met veldbeemd, dat dankzij de uitlopers een extra stevige grasmat vormt, veel toekomst. Op termijn zullen wellicht ook rietzwenken een rol spelen. “Hun diepe wortels zijn een grote troef, en dankzij veredeling worden er nu ook op vlak van esthetiek en betreding grote stappen vooruit gezet.”
Beregenen is een kunst
Van zodra de droogte intreedt, ongeacht of de effecten zichtbaar zijn, moet het onderhoud daarop aangepast worden. Dat betekent: stoppen met maaien en doordacht beregenen. “Als je vaak kleine hoeveelheden water geeft, is er geen stimulans om dieper te wortelen. Veel beter is het om elke twee à drie dagen flink te beregenen, zodat water ook in de diepere lagen terechtkomt. Een goede stelregel is om te beregenen tot 25% en pas een nieuwe watergift te doen wanneer het niveau tot 15% is teruggezakt.”
Valt een droogteperiode samen met het doorzaaien, dan is het evenwicht moeilijker te bewaren. “Om praktische redenen wordt er vooral tijdens de zomerstop doorgezaaid, maar voor jonge grasplanten is dat net een heel stresserende periode. Ik raad aan om meerdere malen doorheen het seizoen door te zaaien. Door de betreding krijg je weliswaar wat verlies, maar er is wel een continue vernieuwing en minder impact van droogte.”
Herstel voor de lange termijn
Wie toch te kampen krijgt met droogteplekken, heeft in principe twee taken. “In de eerste plaats moet je er met wetting agents voor zorgen dat bodem en plant opnieuw water kunnen opnemen. Ten tweede moet je het probleem analyseren. Waar is het verkeerd gelopen? Doen andere velden het beter en kan ik mijn onderhoudsstrategie wijzigen of mijn veld met andere grassen weerbaarder maken? Op die manier voorkom je dat dezelfde problemen zich volgend jaar opnieuw voordoen.”
De kracht van natuurgras
Klimatologische evoluties stellen onmiskenbaar uitdagingen aan het onderhoud en beheer van natuurlijke sportvelden. Hier en daar zal dat vragen oproepen over een overstap naar kunstgras. “Je moet natuurlijk wel het totaalplaatje bekijken”, waarschuwt Dolstra. “Uit onderzoek van Natalie Theeuwes (Wageningen Universiteit) blijkt bijvoorbeeld dat de oppervlaktetemperatuur van een kunstgrasveld op een warme zomerdag tot meer dan 60°C kan oplopen. Op een natuurlijk grasveld wordt onder de zelfde omstandigheden pakweg 30°C behaald. Dat heeft een aanzienlijke impact op zowel de speelervaring als het hitte-eilandeffect.”