Eten koeien wel cichorei?
Cichorei staat bekend om zijn bittere smaak, en dat heeft geleid tot een hardnekkig misverstand: dat koeien het gewas links laten liggen. Klopt dat? We vragen het ruwvoerspecialist Christiaan Bondt van DLF. "Het is precies omgekeerd," zegt Bondt direct. "Koeien zoeken cichorei juist actief op als het beschikbaar is in de weide. Onderzoek, onder meer uit Nieuw-Zeeland en Wageningen, laat zien dat koeien cichorei zelfs kunnen prefereren boven gras wanneer het vrij beschikbaar is."
Waar komt het misverstand vandaan?
Volgens Bondt zit de verwarring in het verschil tussen jong en oud cichorei. "Niet de bittere smaak die mensen aan cichorei toeschrijven is het probleem, maar vooral de oudere, verhoute delen van de plant. In de jonge fase is cichorei smakelijk en bevat het een hoog suiker- en eiwitgehalte. Koeien selecteren bij beweiding van nature op jonge, eiwitrijke plantengroei, en cichorei past daar perfect in."
Naarmate de plant ouder en houtiger wordt en de bloemstengel verschijnt, verandert dat beeld wel. "De opname neemt af zodra cichorei te grof of te oud wordt. Dat is geen eigenschap van het gewas op zich, maar een gevolg van het groeistadium en management."
Goed voor de koe, en meer dan dat
Naast de smakelijkheid heeft jong cichorei volgens Bondt ook voedingstechnisch het nodige te bieden. "Het heeft een hoge verteerbaarheid in het jonge stadium en een gunstig eiwitgehalte. Daarnaast bevat het secundaire plantenstoffen die een rol kunnen spelen bij de beheersing van maagdarmwormen. Bij jongvee en schapen is dat effect beschreven in onderzoek, bij melkvee is het bewijs minder eenduidig, maar het is wel een interessante bijkomstigheid."
Rasverschillen en beheer
Bondt benadrukt dat het beheer en de rassenkeuze bepalend zijn voor het succes van cichorei in een mengsel. "Sommige rassen zijn sterker behaard en schieten sneller in bloei dan rassen die specifiek zijn ontwikkeld voor beweiding. Choice is een voedertype van ons dat goed past in productieve kruidenrijke percelen."
Daarnaast moet cichorei volgens Bondt kort en frequent beweid of gemaaid worden. "Als de plant te lang doorgroeit, vormt hij stengels en zaadstelen, en dan neemt de smakelijkheid inderdaad af. Dat is dus geen kwestie van het gewas, maar van hoe je het beheert."
Fabel of feit?
De conclusie is voor Bondt duidelijk: de stelling dat koeien geen cichorei eten, is een fabel. "Wie kies voor een kruidenrijk mengsel met cichorei en het goed beheert, merkt al snel dat koeien er helemaal geen moeite mee hebben. Het is een gewaardeerd onderdeel van het menu, mits je het goed aanbiedt."