Droogte en grasland: festulolium beschermt je ruwvoeropbrengst
Voorjaars- en zomerdroogte gaan niet meer weg. Voor melkveehouders betekent dat een direct risico voor de ruwvoeropbrengst en daarmee voor het bedrijfsresultaat. Het toevoegen van festulolium aan weidemengsels verbetert de manier waarop graslanden reageren op droogte. Festulolium houdt de opbrengsten hoog, ook tijdens een droog voorjaar en een zomer met weinig regenval.
Bij langdurige hitte en droogte daalt de drogestofopbrengst van grasland week na week. Hoe langer de droogteperiode, hoe sterker het gras verdort. Grassen met een hogere droogtetolerantie en een diepere wortelmassa beperken dat verlies. Ze zorgen voor stabielere oogsten en minder fluctuaties in de voederwaarde. Twee zaken die direct doorwerken in de melkproductie en de voerkosten. Bij droogte droogt de bodem altijd uit vanaf de bovenste laag. Grassen met een ondiepe beworteling, zoals ruwbeemd, verkleuren als eerste geel. Diepwortelende grassen halen vocht uit lagen die voor andere grassen onbereikbaar zijn. Festulolium, oftewel PLUS-grassen, zijn diepwortelende grassen die een betere opbrengst leveren tijdens droge periodes.
Voorjaarsdroogte en grasland: 2025 en 2026 in cijfers
Het patroon van de afgelopen jaren laat zien dat droogte in het voorjaar steeds eerder begint en steeds langer aanhoudt. Het voorjaar van 2025 was uitzonderlijk droog. In maart 2025 viel slechts circa 6 millimeter neerslag, een nieuw droogterecord voor de maand maart, terwijl het langjarig gemiddelde rond de 53 millimeter ligt.
Halverwege mei 2025 was het neerslagtekort opgelopen tot rond de 91 millimeter, vergelijkbaar met het recorddroogtejaar 1976. In delen van Brabant kondigden waterschappen beregeningsverboden af voor grasland en sportvelden.
In 2026 herhaalt het patroon zich. Begin mei lag het landelijk neerslagtekort rond de 89 millimeter, terwijl 20 tot 40 millimeter gebruikelijk is voor deze periode. De grondwaterreserves zijn nog niet hersteld van het droge 2025. Hoge temperaturen, veel zon en een aanhoudende oostenwind versnellen de verdamping en brengen de droogtestress vroeg op gang.
Wat is festulolium?
Festulolium is een kruising tussen festuca-soorten (rietzwenkgras) en lolium-soorten (Engels of Italiaans raaigras). Bij sommige kruisingen zijn de eigenschappen van Engels of Italiaans raaigras meer dominant; bij andere kruisingen overheersen de eigenschappen van rietzwenkgras. DLF noemt deze kruisingen Raaigras PLUS en Rietzwenk PLUS, omdat ze de beste eigenschappen van beide soorten combineren.
Raaigras PLUS
Raaigras PLUS beschikt voor een groot deel over de eigenschappen van Engels raaigras, aangevuld met de gunstige eigenschappen van rietzwenkgras. De wortelmassa ontwikkelt zich even snel als bij regulier raaigras, maar wordt na 1 jaar dieper. Dat vergroot de droogtetolerantie van weidemengsels en verbetert de voederkwaliteit. Met Raaigras PLUS in een mengsel neemt de robuustheid van het grasland toe, stijgt de opbrengstpotentie en groeit de energie die in het gras ligt opgeslagen.
Raaigras PLUS levert tot 20% meer opbrengst dan Engels raaigras en heeft 1 tot 2 jaar langere standvastigheid dan Italiaans raaigras.
Rietzwenk PLUS
Rietzwenk PLUS beschikt voor een groot deel over de eigenschappen van rietzwenkgras, aangevuld met de gunstige eigenschappen van Engels raaigras. De grassoort heeft dezelfde diepe wortelmassa als rietzwenkgras, maar met een betere voederwaarde in het voorjaar en de zomer. Door het diepwortelende Rietzwenk PLUS aan een mengsel toe te voegen, verbetert de weerbaarheid tegen klimaatverandering, terwijl tegelijkertijd de opbrengstpotentie en de voederkwaliteit toenemen.
Andere kenmerken zijn breed en stevig opstaand blad, erg goede standvastigheid en een goede tolerantie voor zowel te natte als te droge omstandigheden. Onze rassen hebben bovendien een hogere dichtheid. Rietzwenk PLUS is uitstekend geschikt voor blijvend grasland en verzekert een stabiele opbrengst, ook tijdens droogteperiodes.
Onderzoek met RadiMax: zo testen we droogtetolerantie van grassen
Samen met de Universiteit van Kopenhagen bestudeert DLF de wortelarchitectuur van grasrassen in de RadiMax-screeningsfaciliteit. RadiMax fotografeert wortels tot een diepte van 3 meter en stelt grassen tegelijk bloot aan oplopende kunstmatige droogte. Zo wordt zichtbaar welke rassen en mengsels het beste presteren onder droge omstandigheden. De droogtetolerantie van Raaigras PLUS en Rietzwenk PLUS is meermaals bevestigd, zowel in RadiMax als in veldproeven wereldwijd. Beide PLUS-grassen behoren tot de groep met de grootste wortelmassa op grotere diepte.
Klaver, luzerne en kruiden vergroten droogtetolerantie
Behalve de keuze voor festulolium-mengsels kunnen melkveehouders de droogtetolerantie van het grasland verder vergroten door klaver, luzerne of kruiden toe te voegen. Rode klaver, luzerne en kruiden als smalle weegbree, cichorei en wilde peen wortelen dieper dan gras en blijven productief wanneer de grasgroei terugzakt. De combinatie zorgt voor een stabielere voederopbrengst gedurende het hele groeiseizoen.
Een aandachtspunt bij aanhoudende droogte: de bemesting wordt minder effectief. Zonder voldoende bodemvocht verloopt de mineralisatie van organisch gebonden stikstof trager en blijft stikstof langer in ammoniumvorm aan de oppervlakte, wat de kans op vervluchtiging vergroot. Bij vlinderbloemigen als rode klaver en luzerne is de stikstofbehoefte lager, omdat zij stikstof uit de lucht binden. Dat maakt deze soorten in droge jaren extra waardevol.
Graszaadmengsels met festulolium voor droogtetolerant grasland
Festulolium zit in onder andere de volgende DLF-mengsels:
- PowerMax — voor maaipercelen met hoge opbrengstpotentie
- StructoMax — extra structuur en droogtetolerantie voor blijvend grasland
- TetraMax — tetraploïde mengsel met verbeterde droogtetolerantie
- MultiMax — gras-klaver-kruidenmengsel met aanvullende droogtetolerantie
Bewuste keuze voor droogtetolerant grasland
De voederproductie van melkveebedrijven staat onder druk zodra de neerslag uitblijft. Grasland met festulolium (Raaigras PLUS, Rietzwenk PLUS), aangevuld met klaver, luzerne of kruiden, beperkt het verlies en houdt de ruwvoeropbrengst op peil. Door te kiezen voor voedergewassen met een diepere wortelmassa zijn bedrijven beter voorbereid op het volgende droge seizoen.
Veelgestelde vragen over festulolium, PLUS-grassen
Wat doet festulolium tegen droogte in grasland?
Festulolium combineert de diepere beworteling van rietzwenkgras met de verteerbaarheid van Engels raaigras. De diepere wortels halen vocht uit lagen die voor regulier Engels raaigras onbereikbaar zijn, waardoor de opbrengst tijdens droogteperiodes minder wegzakt.
In welke graszaadmengsels zit festulolium?
Festulolium (Raaigras PLUS en Rietzwenk PLUS) zit in onder andere PowerMax, StructoMax en EiwitMax. Een actueel overzicht vind je op de productpagina's met filter 'PLUS-grassen'.
Wat is het verschil tussen Raaigras PLUS en Rietzwenk PLUS?
Bij Raaigras PLUS zijn de eigenschappen van Engels raaigras meer dominant; de wortelmassa wordt na 1 jaar dieper, wat de droogtetolerantie vergroot. Raaigras PLUS levert tot 20% meer opbrengst dan Engels raaigras en heeft 1 tot 2 jaar langere standvastigheid dan Italiaans raaigras. Bij Rietzwenk PLUS zijn de eigenschappen van rietzwenkgras meer dominant; het heeft dezelfde diepe wortelmassa als rietzwenkgras maar met een betere voederwaarde in het voorjaar en de zomer. Rietzwenk PLUS is geschikt voor blijvend grasland en tolereert zowel te natte als te droge omstandigheden.
Hoe herken je droogtestress in grasland?
Grassen met een ondiepe beworteling, bijvoorbeeld ruwbeemd, verkleuren als eerste geel. Wanneer je twijfelt of het gras dood is of nog herstellen kan: trek een graspol uit de grond. Witte of grijze wortels betekenen dat de plant kan herstellen; bruine wortels betekenen dat hij dood is.
Welke jaren waren de afgelopen periode droog in Nederland?
Recente droge voorjaren en zomers waren onder andere 2018, 2019, 2020, 2022 en 2025. Het voorjaar van 2025 was uitzonderlijk droog en vergelijkbaar met het recordjaar 1976. Het voorjaar van 2026 begon opnieuw met een neerslagtekort dat ruim boven het langjarig gemiddelde lag.