Koeien smullen van eiwitrijk vanggewas
Een vanggewas na de mais kan bijdragen aan het vastleggen van stikstof en koolstof, het verbeteren van de bodemstructuur en het aanvullen van organische stof. Voor veel melkveehouders speelt daarnaast de vraag hoe een vang- of rustgewas ook kan bijdragen aan de ruwvoerproductie. Een vanggewas dat naast zijn bodemeffecten ook voederwaarde levert, biedt dan extra voordelen.
"Steeds meer melkveehouders zijn op zoek naar groenbemesters die de bodem verbeteren, maar tegelijkertijd ook eiwitrijk ruwvoer leveren", zegt Thomas van Tetering, productmanager bij DLF Benelux. Daarom groeit de belangstelling voor mengsels die bodemverbetering combineren met een hoge voederwaarde. Een voorbeeld daarvan is Vital Earth Vanggras, een eensnedige grasklaver die zorgt voor snelle grondbedekking, minder uitspoeling in het najaar en de winter en meer eiwit dankzij het grote aandeel vlinderbloemigen. Daarnaast biedt het mengsel meer voederwaarde en een hogere eiwitopbrengst dan een standaard vanggewas dat uitsluitend uit gras bestaat.
Vraag naar goed ruwvoer
Droge zomers en veranderende gebruiksnormen maken het winnen van voldoende ruwvoer op veel melkveebedrijven uitdagender. De vraag naar kwalitatief goed ruwvoer blijft daardoor groot.
"Een vanggewas kan méér zijn dan alleen een middel om nutriënten vast te leggen. Door te kiezen voor een mengsel met voldoende voederwaarde levert het ook een bijdrage aan de ruwvoerwinning", aldus Van Tetering.
Vital Earth Vanggras bestaat uit 55 procent Italiaans raaigras, 15 procent festulolium, 20 procent inkarnaatklaver en 10 procent voederwikke. Het zaaiadvies is 40 kilogram per hectare.
De voordelen van Italiaans raaigras als vanggewas zijn algemeen bekend. "Het is een gewas dat in korte tijd veel organische stof kan produceren en zorgt voor een goede bodembedekking. Daarnaast draagt het fijnmazige wortelstelsel bij aan een betere bodemstructuur", vertelt Van Tetering. Festulolium combineert de productie en groeikracht van raaigrassen met de droogtetolerantie en wortelontwikkeling van zwenkgrassen. In combinatie met Italiaans raaigras, inkarnaatklaver en voederwikke ontstaat een mengsel dat zowel bijdraagt aan bodemverbetering als aan de productie van eiwitrijk ruwvoer. "Zo ontstaat een vanggewas met een duidelijke meerwaarde voor melkveehouders."
Eiwitrijk gewas in het bouwplan
Vanggewassen en rustgewassen spelen op veel bedrijven een rol binnen het bouwplan, bijvoorbeeld vanwege regelgeving, bodemverbetering of de behoefte aan extra ruwvoer. Daarbij neemt de belangstelling voor gewassen met vlinderbloemigen toe vanwege hun bijdrage aan de eiwitproductie en biodiversiteit.
"Als je een vang- of rustgewas inzaait, dan is het interessant om te kiezen voor een gewas dat naast zijn bodemfunctie ook kwalitatief ruwvoer oplevert", stelt Van Tetering.
Voor percelen die langer in gras blijven liggen of onderdeel zijn van de bouwplanrotatie biedt DLF Vital Earth Rotatiegras. Dit mengsel combineert een hoge eiwitopbrengst met een stevige productie van drogestof en draagt tegelijkertijd bij aan bodemverbetering. De samenstelling bestaat uit 45 procent festulolium, 35 procent rode klaver en 20 procent inkarnaatklaver. Het zaaiadvies bedraagt 30 kilogram per hectare.
"Door het hoge aandeel vlinderbloemigen levert het mengsel veel eiwit van eigen land. Bovendien is het een droogtetolerant gewas dat in principe zonder stikstofbemesting geteeld kan worden en gedurende het groeiseizoen een hoge drogestof- en eiwitopbrengst levert."
Koeien smullen ervan
Kort na de maisoogst eind september ging Vital Earth Vanggras met Italiaans raaigras, festulolium, inkarnaatklaver en voederwikke bij de maatschap van Nico Kooiker en Annet Koersen in Dalfsen de grond in. Begin mei oogstten ze het vanggewas: de 9 hectare leverde 92 balen van elk 803 kilo. Nog eens 2,5 hectare met hetzelfde mengsel lieten ze staan als rustgewas.
Bij voldoende ruwvoer verkopen ze de balen, maar in een droog jaar is dat niet aan de orde. Sterker nog, ze voeren de balen aan hun 110 melkkoeien als bijproduct van reguliere graskuil. "Een supersmakelijk product met veel suiker erin. Ons vee smult ervan." De Overijsselse melkveehouder is benieuwd naar de kuiluitslagen. "We zaaien regelmatig Italiaans raaigras als vanggewas, maar de voederwaarde is vrij laag. De inkarnaatklaver en voederwikke geven een plus, waardoor het interessanter wordt om deze onbemeste groenbemester te voeren aan de melkkoeien."
Na de oogst bemestte Kooiker het etgroen met drijfmest en ploegde hij het vanggewas 20 centimeter onder. Halverwege mei zaaide hij weer mais op deze percelen. Kooiker kijkt goed wat er aan opbrengst van het land komt en stelt daar de bemesting op af. "Als je met druppelirrigatie 55 ton mais van een hectare haalt, wat ons op een deel van de percelen is gelukt, dan moet je die voor het onderploegen in mei weer van voldoende drijfmest voorzien."
Hij stelt dat rogge het als stikstofvanggewas waarschijnlijk net zo goed doet als het grasmengsel. "Een voordeel van rogge is dat het mycorrhizaschimmels in de grond houdt die in symbiose leven met de maisplant. Daartegenover staat dat ik met de balen van dit grasklavermengsel alle kanten op kan: als goed voer voor onze melkkoeien of, als we voldoende ruwvoer hebben, verkopen voor een goede prijs. Als een baal natuurgras al een goede prijs doet, dan moet dit aanzienlijk meer opbrengen. Je hebt met zaaien ook meer kosten natuurlijk. Die rekensom moet je als melkveehouder zelf maken."
