Doorzaaien of vernieuwen? Zo herstel je grasland na droogte
De zomer van 2026 behoort tot de droogste zomers van de afgelopen jaren. Op veel melkveebedrijven is het grasland verdroogd, zijn opbrengsten achtergebleven en zijn open plekken ontstaan. De vraag is nu niet óf je moet ingrijpen, maar welke maatregel je het meeste rendement oplevert: doorzaaien of vernieuwen?
Stap 1: Beoordeel de schade
Een bruin of dor perceel is niet automatisch verloren. Controleer daarom eerst of de grasplanten nog leven.
Trek op verschillende plaatsen een graspol uit de grond en bekijk de wortels. Witte of lichtgrijze wortels betekenen dat het gras zich nog kan herstellen. Bruine wortels wijzen erop dat de plant is afgestorven.
Je kunt ook een graspol uitsteken en deze enkele dagen in een bak met water plaatsen. Wordt het gras opnieuw groen, dan leeft het nog.
Bekijk vervolgens het grassenbestand. Let daarbij niet alleen op de hoeveelheid gras, maar vooral op de kwaliteit van de zode:
- Hoeveel open plekken zijn aanwezig?
- Hoeveel Engels raaigras staat er nog?
- Komen onkruidgrassen zoals ruwbeemd veel voor?
- Is de opbrengst de afgelopen jaren teruggelopen?
De antwoorden op deze vragen bepalen of doorzaaien nog zinvol is of dat graslandvernieuwing de betere keuze biedt.
Stap 2: Wanneer kies je voor doorzaaien?
Doorzaaien is interessant wanneer de basis van het perceel nog voldoende sterk is. Bestaat het grasland grotendeels uit gewenste grassen en zijn de open plekken beperkt, dan kan doorzaaien de grasmat weer productief maken zonder dat het perceel volledig vernieuwd hoeft te worden.
Voordelen van doorzaaien zijn:
- lagere kosten dan volledige herinzaai;
- geen verlies van een snede ruwvoer;
- behoud van bodemstructuur en bodemleven;
- verbetering van de botanische samenstelling.
Een praktische vuistregel is dat doorzaaien vooral kansrijk is wanneer niet meer dan 20 tot 30% van het perceel bestaat uit slechte grassen of onkruiden.
Stap 3: Wanneer kies je voor graslandvernieuwing?
Soms is de schade te groot of het grassenbestand is dusdanig slecht om met doorzaaien nog voldoende resultaat te behalen.
Graslandvernieuwing is vaak de beste keuze wanneer:
- meer dan 20 tot 30% van het perceel bestaat uit slechte grassen;
- veel onkruid aanwezig is;
- grote delen van de grasmat zijn afgestorven;
- de opbrengst structureel achterblijft.
Houd rekening met de regels
Op zand- en lössgrond mag graslandvernieuwing tot 1 september plaatsvinden, mits dit vooraf wordt gemeld bij RVO. De stikstofgebruiksnorm wordt daarbij gekort met 50 kg stikstof per hectare.
Op klei- en veengrond is graslandvernieuwing toegestaan tot en met 15 september.
Besteed aandacht aan onkruidbeheer
Bij een hoge druk van kweek is het verstandig deze eerst effectief te bestrijden voordat opnieuw wordt ingezaaid. Waar mogelijk kan een vals zaaibed helpen om de onkruiddruk in het vernieuwde grasland te verlagen.
Controleer de bodem
Bekijk altijd de pH van het perceel. Voor gras ligt de optimale pH tussen 5 en 6. Voor gras-klaver ligt deze tussen 5,5 en 6,5. Graslandvernieuwing is een logisch moment om eventuele achterstanden in bekalking te corrigeren.
Stap 4: Denk verder dan deze zomer: bereid je voor op de volgende droogte
Of je nu kiest voor doorzaaien of voor volledige vernieuwing, het is verstandig om direct na te denken over de weerbaarheid van het perceel op langere termijn. De droge zomers van de afgelopen jaren laten zien dat droogtetolerantie een steeds belangrijkere eigenschap wordt bij de keuze van graslandmengsels.
Onderzoek van DLF in de RadiMax-faciliteit laat zien dat grassen met diepe wortels en een hoge wortelmassa beter presteren tijdens droogte. Ze zorgen voor een betrouwbare, consistente voederproductie en nemen vocht en voedingsstoffen efficiënter op.
Festulolium is een voorbeeld van een droogtetolerante grassoort. Festulolium combineert de eigenschappen van Engels raaigras met die van rietzwenkgras en wordt bij DLF Raaigras PLUS en Rietzwenk PLUS genoemd. Raaigras PLUS levert tot 20% meer opbrengst dan Engels raaigras en heeft 1 tot 2 jaar langere standvastigheid dan Italiaans raaigras. Rietzwenk PLUS heeft dezelfde diepe wortelmassa als rietzwenkgras maar met een betere voederwaarde in voorjaar en zomer, en is bestand tegen zowel te natte als te droge omstandigheden.
Veelgestelde vragen over grasland na droogte
Hoe weet ik of mijn grasland nog leeft na droogte?
Trek een graspol uit de grond. Witte of grijze wortels betekenen dat de plant kan herstellen; bruine wortels betekenen dat hij dood is. Of leg een uitgestoken pol in water, als hij na een paar dagen weer groen kleurt, leeft hij nog.
Wanneer is doorzaaien beter dan herinzaaien?
Bij minder dan 30% slechte grassen of onkruidgrassen is doorzaaien voldoende. Vanaf 30% slechte grassen of onkruid is herinzaaien (graslandvernieuwing) de beste keuze.
Wanneer is graslandvernieuwing de beste keuze?
Als een groot deel van het perceel bestaat uit slechte grassen, onkruiden of afgestorven planten, levert graslandvernieuwing meestal meer resultaat op dan doorzaaien.
Kan ik in september nog doorzaaien?
Ja. September en oktober bieden vaak goede omstandigheden voor doorzaaien doordat de bodem nog warm is en de kans op voldoende vocht groter wordt.
Welk graszaad moet ik gebruiken voor doorzaaien na droogte?
Een specifiek doorzaaimengsel met snel kiemende rassen werkt het best. DoorzaaiMax is gecoat met ProNitro: stikstof voor directe voeding en watermanagementtechnologie die de vochtopname verbetert. Daardoor kiemen de planten sneller en groeien ze door bij de concurrentie van het bestaande grasland.
Wanneer kan ik onkruid het beste bestrijden bij droog grasland?
In de nazomer hebben onkruiden als ridderzuring, distel, brandnetel en paardenbloem een neerwaartse sapstroom; gewasbeschermingsmiddelen worden dan goed opgenomen in de wortels. Dat is het beste moment om deze soorten effectief te bestrijden. Slechte grassen zoals ruwbeemd verwijder je door te eggen; kweek vraagt om spuiten of vernieuwing bij hoge druk.